تبلیغات
معرفی قطارهای مسافری ایران! - یک روز در قطار

50002620000553 عضویت در خبرنامه پیامکی ما!

مهدی حجتی اصل

جست و جو

 


یک روز در قطار

سه شنبه 12 اسفند 1393   11:23 ب.ظ

یک روز در قطار


بی‌شک یکی از زیبا‌ترین مسیر‌های ریلی ایران مسیر تهران شمال است که با گذر قطار از دل طبیعت ایران می‌توان گوشه‌ای از زیبایی‌‌های این سرزمین پهناور را نظاره‌گر بود. با گذر از اقلیم بیابانی سمنان و زرین دشت و عبور از گرمسار به فیروزکوه و پل سفید و شیر‌گاه می‌رسی و عبور از پل تاریخی ورسک که شاهکار مهندسی زمان خود بود را در سواد‌کوه تجربه می‌کنی و از اینجاست که تازه چشم‌اندازهای زیبای جنگل و مه آغاز می‌شود و تا انتهای مسیر ادامه دارد.


پل ورسک
نمای سواد کوه از روی پل ورسک
نمایی از آبادی‌های طول مسیر
پل ورسک با ابزار‌آلات ساده همانند دینامیت و دریل از سیمان، شن شسته‌ شده و آجر ساخته شد‌ه و از هیچ‌گونه سازه فلزی در آن استفاده نشده است.


ورسک از نام یک مهندس آلمانی از بوهم آلمان گرفته شده که در ساخت این پل شرکت داشته است. این پل به طول 86 متر در ارتفاع 110 متری در سال 1316 بنا شده و 70 سال ضمانت شده است. در هنگام افتتاح آن مهندس اتریشی والتر اینگر موظف شد تا در زیر پل قرار گیرد تا در صورت تخریب پل اولین شخص کشته‌شده از این حادثه خود او باشد. همچنان قطار‌های باری و مسافر‌بری و حمل سوخت هر روز از این پل بدون اشکال عبور می‌کنند ولی چون عمر مفید آن پایان ‌یافته قبل از عبور هر قطار مامورین مستقر در پل باید مجوز عبور بدهند. پل ورسک در شمار مهمترین آثار فنی مهندسی راه‌آهن شمال ایران محسوب شده و به شماره 1534 به عنوان آثار تاریخی ملی ثبت گردیده است.
قطار‌های مسافربری این مسیر اغلب قدیمی بوده که تا 40 سال نیز قدمت دارند. در این نوع قطار‌ها سیستم گرمایشی به دلیل عبور از مناطق کوهستانی دارای اهمیت ویژه‌ای است. طبق مقررات از کار افتادن سیستم گرمایشی از جمله مواردی‌ست که شرکت را موظف به استرداد 50 تا 100 درصد بهای بلیط پرداخت شده می‌نماید.
گرمای واگن‌ها توسط یک مولد بخار تامین می‌شود که معمولا بلافاصله بعد از لوکوموتیو یا به قول کارکنان راه‌آهن دیزل قرار دارد. برای آشنایی با این سیتسم گفت‌وگویی را با آیت صادقی و علی جام‌جم تکنسین‌های سیستم گرمایشی یا بقولی مامور استیم انجام دادم.


صادقی و جام‌جم کارکنان "استیم"
 آقای صادقی شما دقیقا چه مسوولیتی در قطار بر عهده دارید؟
- مسوولیت حفظ گرمایش قطار‌های مسافربری در فصول سرد بر عهده‌ی ماست. این کار توسط دستگاه مولد بخار یا استیم انجام می‌شود و حساسیت زیادی دارد. به طوری‌که اگر سیستم بر اثر خطای انسانی از کار بیفتد و یا موجب تاخیر در حرکت قطار شود هم شرکت و هم ما جریمه می‌شویم. شغل ما پر استرس‌ترین و سخت‌ترین شغل در قطار است.
 آیا تا به حال جریمه شدید؟
- من نه ولی همکارم جام‌جم جریمه شده است.
 آقای جام‌جم شما چطور جریمه شدی؟
- مسوولیت کل واگن استیم با ماست. یکبار در بازدید قبل از حرکت کفشک ترمز واگن به خط اطمینان نزدیک شده بود. باید عوض می‌شد و چون آن‌جا موجود نبود ما از انبار تهیه کردیم و این باعث شد تا قطار 20 دقیقه تاخیر داشته باشد و به خاطر همین من و همکارم هر کدام 170 هزار تومان جریمه شدیم.


 در مورد کفشک ترمز بیشتر توضیح بدید؟
- کفشک ترمز کار لنت ترمز ماشین را در قطار انجام می‌دهد و از جنس چدن است. وقتی قطار آن به نصف رسید باید عوض شود تا ترمز‌ها با اطمینان و بخوبی عمل کنند. به دلیل کوهستانی بودن مسیر تهران، ساری معمولا هر 4 بار رفت و برگشت کفشک تعویض می‌شود.
 سیستم مولد بخار چطور کار می‌کند؟
- ما برق و گازوییل را از لکومتیو می‌گیریم و توسط یک مشعل بخار آب تولید شده و از طریق لوله‌های مخصوص جهت ایجاد گرما به همه‌ی واگن‌ها فرستاده می‌شود. البته آبی که استفاده‌ی معمولی نیست و ترکیبات شیمیایی ضد‌رسوب و ضد‌خوردگی در آن وجود دارد تا سیستم آسیب نبیند.
اگر لکوموتیو از کار بیفتد چه اتفاقی می‌افتاد؟
- یک ژنراتور اضطراری برای این منظور پیش‌بینی شده که باید دایم آماده‌ی به کار باشد. همچنین ما یک ذخیره 4000 لیتری گازوییل داریم.
 کار شما از چه فصلی شروع می‌شود؟
- کاربرد مولد بخار در فصول سرد سال است ولی هر وقت هوا به قدری سرد باشد که استفاده از این سیستم لازم باشد با گزارش رئیس قطار دستور اتصال استیم داده می‌شود.
بنابراین ما حدود 7 ماه از سال مشغول سرویس‌دهی هستیم.


 در فصول گرم چه کاری انجام می‌دهید؟
- در فصول گرم ما به گروه‌های سرویس و نگهداری استیم ملحق شده و کل سیستم را تعمیر و آماده کار در فصل‌ کاری می‌نماییم. در این مواقع کل سیستم پیاده می‌شود و هر کسی بستگی به تخصص خود بخشی از کار تعمیر و بازسازی را به عهده می‌گیرد.
 در این مدت حقوق شما هم تفاوت می‌کند؟
- ما هنگامی که در سفر هستیم یک حق ماموریت می‌گیریم که مقدار آن 150 ریال برای هر کیلومتر است و در هنگام تعمیر و نگهداری قطع می‌شود.
 آقای صادقی چند سال است که این کار را انجام می‌دهید و آیا در طول این مدت دچار حادثه‌ای شده‌اید؟
- مدت 8 سال است که به این کار اشتغال دارم. بطور طبیعی دستگاه در برخی مواقع از کار می‌افتد که رفع اشکال انجام می‌شود. ولی خوب سه سال پیش یک برخورد قطار با اتومبیل پیکان در ایستگاه کرج داشتیم که اگرچه پیکان چندین دور چرخید ولی خدارو شکر آسیب جانبی شدید نداشتیم.
 آیا تا به حال در طول خدمت شما مسافران از ترمز قطار استفاده کرده‌اند؟
- بله زیاد اتفاق افتاده است. در قطار‌های خواب (دارای تخت‌خواب) بعضی از مسافرین مسن برای رفتن به طبقه‌ی بالا اشتباها دستگیره ترمز را می‌گیرند. یک‌بار هم آقایی که همسرش جا مانده بود دستگیره‌ی ترمز را کشید.


 بعد از ترمز چه اتفاقی می‌افتد؟
- خوب علت استفاده از آن بررسی می‌شود و اگر غیر‌‌موجه باشد فرد 20 هزار تومان جریمه می‌شود و موضوع صورتجلسه می‌شود. البته گاهی هم در صورتی‌که فرد سهوا این کار را انجام داده باشد و وضعیت مالی خوبی نداشته باشد رئیس قطار از جریمه صرف‌نظر می کند.
 به عنوان آخرین سوال آیا از شغلتان راضی هستید؟
- نه، ‌مجبورم. کار بسیار سختی است و عوارض جسمی و روحی زیادی دارد و با این همه جزو مشاغل سخت هم نیست. خانواده هم از ما ناراضی هستند و حق هم دارند چون با این کار نمی‌توانیم آن‌طور که لازم است برای خانواده وقت بگذاریم. سر و صدای زیاد، ارتعاش دایمی و گازهای سمی و سوانح بخشی از مخاطرات این شغل هستند.
•••
- در ادامه گفت‌وگویی هم با صابر فندرسکی لکومتیو‌ران انجام دادم.
آقای فندرسکی آیا رانندگی قطار نیاز به تحصیلات دانشگاهی دارد؟
- بله، ما دوره‌ی هدایت و راهبردی لکومتیو را که دارای مقطع فوق دیپلم هست در دانشگاه راه‌آهن می‌گذرانیم.
 کلا چند نوع لکوموتیو در ایران داریم؟
- یک‌ سری دیزل‌های GM یا جنرال موتور هستند که ساخت آمریکا و کاناداست و از 40 سال پیش تا‌کنون استفاده می‌شوند‌. GMها در دو نوع سنگین که 16سیلندر بوده و 3800 اسب بخار قدرت دارند و سبک که 12 سیلندر بوده با قدرت 1800 اسب بخار موجودند.
صابر فندرسکی لکوموتیو‌ران
به جز این‌ها دیزل آلستوم فرانسه و دیزل‌های پیشرفته زیمنس آلمان هم وجود دارند.
واگن ها چطور‌، آیا ساخت داخل هستند؟
- در این خط از واگن‌های خارجی استوک که بازساری شده‌اند و بعضا بیشتر از 30 سال قدمت دارند استفاده می‌شود‌. این واگن‌ها از آلمان‌شرقی و دیگر کشورها وارد شده‌اند. البته ما در اراک واگن‌سازی داریم که اتفاقا واگن‌های بسیار خوبی هم تولید می‌کنند. منتهی به دلیل این‌که استفاده از این واگن‌ها باعث افزایش قیمت بلیط شده و استقبال مسافران کاهش می‌یابد همچنان از این واگن‌های قدیمی استفاده می‌شود.
 پس تولیدات واگن سازی اراک کجا استفاده می‌شود؟
- بخشی از آن در خطوط دیگر مانند تهران – مشهد استفاده می‌شود و بخشی هم صادر می‌شود!
 به طور متوسط شما چند ساعت رانندگی می‌کنید؟
- به طور قانونی ما باید حداکثر 10 ساعت رانندگی کنیم ولی مواردی پیش آمده که بیشتر از این زمان هم رانندگی کردیم.
 آقای فندرسکی آیا ممکن است راننده‌ی قطار هنگام رانندگی بخوابد؟
- به دلیل خیره شدن به خطوط موازی به مدت طولانی ممکن است راننده احساس خواب آلودگی بکند ولی سیستم ایمنی برای جلوگیری از این موضوع پیش‌بینی شده به این ترتیب که ما یک پدال داریم که هر یک کیلومتر با پخش آلارم باید آن را فشار دهیم در غیر این‌صورت سیستم آژیر می‌کشد و نهایتا قطار ترمز می‌کند. در ضمن در یک کیلومتری هر ایستگاه هم یک سیگنال هشدار داریم که با دست قطع می‌شود و راننده متوجه می‌شود که باید سرعت خود را کم کند.
 حداکثر سرعت قطار چقدر است و آیا راننده در این مورد تصمیم می‌گیرد؟
- حداکثر سرعت 120 کیلومتر است؛ ولی میزان سرعت طبق برنامه اعلام شده و راننده موظف است طبق آن عمل کند.
 در طول مسیر تهران ساری چند بار لکوموتیو عوض می‌شود؟ آیا این موضوع دلیل خاصی دارد؟
- بله، چون این مسیر کوهستانی است معمولا از 2 یا 3 دیزل به طور همزمان استفاده می‌شود‌. خط مسیر گرگان تا گلوگاه قدیمی است و تعویض نشده به همین خاطر امکان استفاده از دیزل سنگین و در این مسیر وجود ندارد ضمن اینکه شیب زیاد هم در این مسیر نیست به همین خاطر از گرگان تا قائم شهر از یک لکوموتیو استفاده می‌شود در سایر قسمت‌ها از 3 دیزل یا 2 دیزل که یکی از آنها سنگین است استفاده می‌شود.
 آیا از شغل خود راضی هستید؟
- خیر، شرایط کار ما بسیار سخت و طاقت‌فرساست. سر و صدای محیط کار به 120 دسی‌بل می‌رسد که استاندارد آن حداکثر 20 دسی‌بل است. ما در کابین به طور دایم در معرض برق 600 ولت هستیم و دیسک کمر در بین رانندگان بسیار شایع است. مهمتر از همه اینکه کارکنان از 15 اسفند تا 25 فروردین لغو مرخصی هستند و شدت کار افزایش می‌یابد. تازه با همه‌ی اینها جزو مشاغل سخت هم نیست. اخیرا تلاش‌هایی انجام شده تا این شغل جزو مشاغل سخت محسوب شود ولی تا‌کنون به نتیجه نرسیده است.
با تشکر از شما که در این گفت‌وگو شرکت کردید.
البته فراموش نکنیم که عده‌ی زیادی در راه‌آهن زحمت می‌کشند تا مسافران سفر ایمن و بی‌خطری را داشته باشند، از جمله سوزن‌بانان و راهداران که در مناطق صعب‌العبور و در شرایط جوی بسیار بد مشغول خدمت هستند به همه‌ی آنها خدا قوت می‌گوییم.

منبع : http://velaiatnews.com


توسط : مهدی حجتی اصل

ابراهیمی
یکشنبه 24 اسفند 1393 10:01 ب.ظ
به نام خدا
با سلام به لکوموتیورانان وهمه عوامل موثر در حفظ سلامت وآرامش مردم در مسیر سفر پرتلاش و صادقانه وبا حفظ حرمت وکرامت مسافران مسبب اوقاتی خوش برای خود ودیگرانند.رفتار مودبانه با مسافران با جسمی خسته ،بسیار سخت بنظر می رسد،لکن ادب وانجام وظیفه درست ، سبب سرور دلهای ادب گزار وطرف مقابلش می باشد.
خدا نگهدار و یاور شما باد.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.